على زمانى قمشه اى
194
هيئت ونجوم اسلامى ( فارسي )
زنجيرهء خسوفها : مه گرفتها به ترتيب در سلسله ودنبالههايى چند روى مىدهند ، يك سلسلهء كامل كه شامل 48 يا 49 خسوف مىشود 865 سال طول مىكشد . در يك سلسله خسوفها - چنان كه اشاره شد - فاصلهء زماني بين دو خسوف متوالى 3 / 1 6585 روز است ، وبراي اين كه يك دورهء خسوف تكرار شود بايد : الف ) ماه در حالت بدر باشد ، اين وضعيت هر 53059 / 29 روز يك بار تكرار مىشود . ب ) خورشيد ، نسبت به عقدهها بايد در همان مكان قبلي باشد واين هر 620 / 246 روز تكرار مىشود ، بنابراين كوچكترين مضرب مشترك اين اعداد 3 / 1 6585 روز است كه ماه ، زمين وخورشيد وضعيت قبلي را تكرار مىكنند . نيز اشاره شد كه بابليان باستان به درستى دريافته بودند كه گرفتهاى كاملا مشابه در هر 3 / 1 6585 روز ويا هر 18 سال و 10 تا 11 ( در صورت كبيسه بودن ) روز يك بار تكرار مىشود ، واين مدت را ساروس - saros مىگفتند ( ساروس به معناى تكرار است . ) ودر اين باره جداولى نيز تنظيم كردهاند . در مه گرفت ، نخست ماه از ميان نيمسايهء زمين عبور مىكند وبا فرو رفتن در مخروط سايه به تاريكى وارد مىگردد وپس از آن دوباره به نيمسايهء زمين وارد مىشود ، وهمه خسوفها را خواه جزئي وخواه كلى مىتوان در آن واحد از هر نقطه نيمكرهاى كه به جانب ماه است